Ontdek de geheime kracht van kauwen, blazen en zuigen
Als jij jouw peuter vrolijk bellen ziet blazen in de tuin of genietend ziet knabbelen op een worteltje, lijkt het simpelweg spelen en eten, toch?
Maar er gebeurt veel meer dan dat.
De tong, lippen, wangen en kaakspieren werken continu samen, niet alleen voor eten en praten, maar ook om de groei van het gezicht en het gebit te ondersteunen. Juist in de peuter- en kleuterjaren wordt hier de basis voor gelegd.
Veel ouders zijn zich voornamelijk bewust van het belang van rechte tanden en duidelijke spraak. Begrijpelijk. Maar de mondfunctie begint eigenlijk al veel eerder. Hoe een kind eet, ademt, kauwt, slikt en de tong gebruikt, heeft een grote invloed op de ontwikkeling van de kaken en daarmee op de vorm van het gezicht.
De tong als belangrijke bouwer
De tong wordt vaak gezien als een spier die we nodig hebben om te eten en te praten. Echter, de tong heeft nog een andere cruciale rol. In rust hoort de tong tegen het gehemelte te liggen, wat zorgt voor een constante, lichte druk die helpt bij het breed en symmetrisch ontwikkelen van de bovenkaak.
Als een kind veel door de mond ademt of de tong laag in de mond houdt, ontbreekt deze natuurlijke ondersteuning. Dit kan leiden tot een smallere groei van de bovenkaak, waardoor er minder ruimte is voor tanden en kiezen. Aangezien de kaken de basis vormen van het gezicht, kan ook de gezichtsontwikkeling beïnvloed worden. Denk hierbij aan een langer en smaller gezicht of een minder goed ontwikkelde onderkaak. Functie en groei zijn dus nauw met elkaar verweven.
Waarom kauwen van essentieel belang is
Kauwen lijkt misschien vanzelfsprekend, maar veel kinderen consumeren tegenwoordig voornamelijk zacht voedsel. Voor de mondontwikkeling is het juist belangrijk om voeding aan te bieden die echt kauwen vereist.
Het kauwproces activeert de kaakspieren en geeft belangrijke prikkels voor de groei aan de kaken. Denk aan voedingsmiddelen zoals appels, komkommers, paprika's of stevig brood. Probeer bijvoorbeeld de hele appel te geven in plaats van in stukjes, wat meer veeleisend is voor de lippen, tong en kaakspieren en daarmee een goede oefening voor de mond. Kortom, kauwen is als de krachttraining voor de mond.
Blazen van bellen als training voor de mond
Ook blazen en zuigen zijn waardevol voor de ontwikkeling van de mondspieren. Wanneer kinderen bellen blazen, een veertje wegblazen of drinken met een rietje, oefenen ze op een speelse manier de samenwerking tussen lippen, wangen en tong. Voor kinderen is dit gewoon leuk, maar voor de mondspieren is het een waardevolle workout.
Soms geven kinderen zelf al signalen dat hun mondfunctie extra aandacht nodig heeft, zoals een open mond in rust, veel mond ademen of moeite met kauwen. Ook spraakproblemen kunnen een relatie hebben met de manier waarop de mondspieren samenwerken.
Holisme in de mondzorg
Een logopedist gespecialiseerd in Oro-Myofunctionele Therapie (OMFT) kijkt niet alleen naar spraak, maar ook naar ademhaling, tongpositie, slikken en de ontwikkeling van het gezicht en de kaken. Vaak wordt er samengewerkt met tandartsen, orthodontisten, mondhygiënisten en KNO-artsen. In sommige gevallen kan ook een osteopaat betrokken worden als houding of bewegingspatronen een rol lijken te spelen. Gezond mondgedrag ontstaat zelden door slechts één aspect te bekijken, het draait om het totaalplaatje.
Het totaalplaatje begint vaak met iets heel simpels: een kind dat leert ademen, zuigen, kauwen en blazen zoals het lichaam dat beoogd heeft.
Vind een OMFT-gespecialiseerde logopedist bij jou in de buurt via: OMFT.info/therapeut-vinden
